Цели на програмата :
- Обезбедување на бесплатна правна и психосоцијална помош и поддршка, како и судско застапување на жртвите на семејно насилство
- Промовирање на системот на заштита на жртви на семејно насилство заради запознавање на општата и стручна јавност со постоечките сервиси за заштита
- Воспоставување на соработка, размена на информации и искуство помеѓу институциите и здруженијата на граѓани кои работат на полето на семејното насилство со цел градење на мултидисциплинарен и координиран пристап
- Промовирање на меѓународните стандарди за заштита на женските човекови права и следење на нивната имплементација на национално ниво
- Следење и оценка на ефектите од имлементацијата на законските решенија во однос на семејното насилство, заради нивно понатамошно унапредување
Како ја постигнуваме целта на програмата?
- Го обезбедуваме правото на достапен и ефикасен пристап до правдата, посебно за оние кои се наоѓаат во исклучително тешка положба- жртвите на семејно насилство, преку нудење на концептот на бесплатна правна помош
- Организираме средби на кои ги идетификуваме недостатоците во имплементација на Законите кои го третираат семејното насилство
- Ги преточуваме позитивните практити во пишани процедури за постапување на професионалците во случаи на семејно насилство.
- Подготвуваме нацрт стандарди за квалитетно и ефикасно обезбедување на секоја од достапните услуги, вклучувајќи сместување на жртвата, психосоцијална поддршка, правна помош и др. со граѓанските организации кои работат на ова поле
- Градиме соодветни законски и подзаконски решенија, кои ке овозможат унапредување на досегашното законодавство на полето на семејно насилство.
Кои се нашите активности во рамките на програмата?
Во рамките на ЕСЕ функционира Центарот за правна помош преку кој нудиме:
Психосоцијална помош и поддршка
Правни совети и бесплатно судско застапување
Превземаме активности кон едукација на професионалните структури:
- социјални работници,
- граѓански и кривични судии,
- полициски службеници,
- здравствени работници
- јавни обвинители, како и
- професионалци од граѓанскиот сектор
- Воспоставуваме работни групи од релевантни институции и НВО со цел унификација на граѓанскиот и казенено-правниот систем на заштита
- Спроведуваме истражувања и студии за феноментот на семејното насилство
- Изготвуваме национална програма за семејно насилство и превземаме активности во насока на нејзина ефикасна имплементација
Програма за работа 2006-2009, Програма: Женски човекови права
1. Центри за правна помош
Во 2002 година, здружението ЕСЕ го иницираше концептот на бесплатна правна помош наменет за жртви на семејно насилство, кој се наметна како потребен и итен согласно објективната непожелна социо-економска положба во Р.М
Основна цел на спроведувањето на овој концепт, покрај давањето бесплатни правни совети и судско застапување за жените -жртви, е и подобрувањето на степенот на нивната правна писменост , како и иницирање на процесот на нивно активно учество во заштита на нивните права.
Во 2003 година, доменот на работа на ЦПП се прошири со отворање на две локални канцеларии во Тетово и Штип во рамки на две локални невладини организации.
Доменот на работење на центарот во 2004 година се прошири со превземање на кривични предмети кои се гонат по приватна тужба, што претставува дополнителна можност за заштита на жртвите на насилство базирано на пол.
Активностите се спроведуваат преку:
- Континуирано работење на Центарот за правна помош во Скопје,Тетово и Штип (бесплатна правна помош, судско застапување и психосоцијална помош и поддршка за жртви на семејно насилство)
- Активности за промоција на Центрите за правна помош на жртвите од семејно насилство
- подготовка и печатење на информативни материјали (картички, брошури) за афирмирање на Центрите за правна помош на жртвите од семејно насилство – 2000 примероци
- објава во електронски медиум (7 дена)
- објава во пишан медиум (3 пати по седум дена)
2. Унификација на граѓанскиот и кривичниот систем на заштита на жртвите на семејно насилство
Периодот на имплементација на законските решенија од 2004 по однос на семејното насилство, покажа потреба од интензивирање на самиот процес преку утврден координиран систем кој ќе ги вклучи сите релевантни субјекти во однос на семејното насилство. Во таа насока, ЕСЕ во соработка со Акција Здруженска иницираше процес на подготовка на процедури, протоколи за постапување во случаите на семејно насилство од страна на релевантните министерства, но и НВОи кои обезбедуваат директни услуги за жртвите на семејно насилство.
Во континуитет на ова, со цел ефикасна примена на Законот за семејнство и Кривичниот законик, следниот чекор кој се превзема е изедначување на овој систем на заштита преку:
- Унификација на граѓанскиот систем на заштита;
- Унификација на кривичниот систем на заштита.
Унификацијата на граѓанските одредби во однос на семејното насилство ќе се реализира низ подготовка на внатрешни процедури за предлагање, иницирање, имплементирање и континиитет на граѓанксите наредби за заштита (привремени мерки за заштита) од страна на државните субјекти (од една страна) и стандардизација на работата на обезбедувачите на директните услуги од формалниот и неформалнио систем на заштита (од друга страна).
Унификацијата на кривичниот систем на заштита ќе се фокусира на подготовката на внатрешни процедури за јавните обвинители и истражните судии. Истите овие процедури ќе бидат подгтовени врз основа на протоколите на Министерството за внатрешни работи утврдени претходно. Целта на унифицирањето ќе биде постигнување на ефикасна имплементација на кривичните одредби кои го регулираат семејното насилство.
Активностите се спроведуваат преку:
А)Унификација на граѓанскиот систем на заштита
а.1) Подготовка на внатрешни постапки за иницирање на привремени мерки за заштита
- основање на работна група
- организирање на 2 тродневни обуки за членовите на работната група
- организирање на 6 дводневни работни средби
- Подгототвка на прирачник за субјектите во граѓанскиот систем на заштита врз основа на претходните и новоподготгвените процедури
- организирање 4 еднодневни работни сесии
- организирање широк Експертски форум за добивање на повратен одговор во однос на подготвениот текст на прирачникот
- Печатење и дистрибуција на прирачникот
а.2) Стандардизација на директните услуги за жртвите на семејно насилство
- основање на работна група
- организирање на тродневна конференција (идентификување и проценка на сервисите на директни услуги)
- основање на поголема работна група
- органзиирање на три работни средби на групата
Б)Унификација на кривичниот систем на заштита
- основање на работна група
- организирање на 3 дводневни обуки за членовите на работната група
- подготовка на индивидуални процедури за јавните обвинители и истржните судии.
- Подгототвка на прирачник за субјектите во кривичниот систем на заштита врз основа на претходните и новоподготгвените процедури
- организирање 4 еднодневни работни сесии
- организирање широк Експертски форум за добивање на повратен одговор во однос на подготвениот текст на прирачникот
- Печатење и дистрибуција на прирачникот
3. Подготовка на национална програма за борба против семејното насилство
Решенијата во националното законодавство и системот на заштита етаблиран преку подготвените протоколи во основа ја регулираат интервенцијата на самиот проблем, но она што недостасува е Национална програма или национален план за акција за борба против семејното насилство.
Потребата од подготовка на ваков документ е условена од низа причини кои во основа ја изразуваат сегашната состојба во однос на самиот проблем:
1. Недоволна подршка (капацитети и финансиски средства) и неадекватниот одговор на семејно насилство од страна на релевантните државни институции.
2. Немањето на континуитет во спроведувањето на активностите условено од непостоењето на јасна стратегија или долгорочен план на полето на борба против семејно насилство, ниту пак постоењето на насоки за утврдување на овие стратешки определби на ниво на секој релевантен субјект, се една од причините за иницирањето на овој процес на подготовка на Национална програма за борба против семејното насилство.
3. Она што е карактеристично за активностите на НВОи на ова поле е нивниот двоен карактер, интервенција (преку директните сервиси кои нудат услуги за жртвите на семејно насилство) и превенција (изразена преку собирањето на податоците и спроведувањето на активности насочени кои подигање на свеста „awareness raising”).
Она што недостасува кај невладиниот сектор е немањето на јасна претстава за самиите активности кои ги реализираат, дури и немањето на доволни капацитети за реализирање на наведените активности.
Исто така постои и дисконтинуитетот на активностите на НВОи кои се главно од краткорочен проектен карактер. Ова во голема мера се должи на непостоењето на долгорочни стратешки определби или планови во однос на самиот проблем.
Во насока на елиминирање на споменатите проблеми со кои се соочуваат акторите од државниот и невладиниот систем е неопходно креирање на сеопфатен стратешки одговор во однос на проблемот на семејното насилство.
Активностите се спроведуваат преку:
А) Спроведување на истражување за семејно насилство- анализа на постоечката ситуација
- одржување на еднодневна средба - подготовка на прашалник за истражувањето;
- одржување на еднодневна средба – формирање на истражувачки тим;
- спроведување на истражувањето – интрвјуирање на 1500 испитанички низ цела територија на Р.М.
- внесување, обработка и анализа на податоците;
- подготовка и печатење на истражувањето
Б) Подготовка на национална програма за борба против семејното насилство
- Организирање 8 работни средби на работна група формирана од претставници на Министерство за труд и социјална политика (МТСП) Министерство за внатрешни работи; Министерство за правда; Министерство за здравство; Министерство за образование; женски НВОи; адвокати; ментално здравје; верски заедници; Службите за заштита на правата на детето и лица кои работат на програмите за превенција на корисници на дроги и алкохол.
4. Имплементација на Националната стратегија за заштита од семејно насилство (2008-2011)
Националната стратегија за заштита од семејно насилство содржи приоритетни активности кои имаат за цел превенција и елиминирање на семејното насилство во Република Македонија. Здружението ЕСЕ препознавајќи ја потребата од ефикасна имплементација на овој стратешки документ, во партнерство со Министерство за труд и социјална работа и невладината организација WAVE од Австрија, ќе ги реализира следниве активности во периодот од 2007-2009 год.
Активностите се спроведуваат преку:
1. Обуки за релевантни професионални структури
Спроведување на три циклуса на обука за различни професионални групи (претставници од ЦСР, полиција, здравствени установи, граѓански организации) од страна на мултисекторска група на обучувачи.
2. Проценка на капацитетите на седум засолништа за жртви на семејно насилство (шест државни и еден автономен)
- Подготовка на прашалници за проценка на капацитетите на засолништата.
- Анализа на постоечките капацитети наспроти потребата за засолнување;
- Анализа на применувањето на постоечките стандарди за работа на засолништата.
- Обука за вработените во засолништата и граѓанските организации кои обезбедуваат засолнување
3. Работни средби за подготовка на заеднички протокол за постапување во случаи на семејно насилство
- Согледување на компаративни модели (Австрија)
- Основање на работна група
- Одржување на три работни средби
- Организирање на поширока консултативна средба
- Поднесување на нацрт заедничкиот протокол на усвојување.
4. Програма за поддршка (наменета за жени жртви на семејно насилство сместени во засолништата како и останатите кои не се засолнети)
- развивање на програма и методологија за работа со жртвите и нивните деца
- индивидуална и групна психосоцијална интервенција и третман за жртвите и помош за нивните деца (обезбедување на учебници, материјали за школувањето)
- обука за работни вештини
- обезбедување на правна помош преку Центрите за правна помош на ЕСЕ (ЦПП)
- обезбедување на здравствени информации (општ лекар, гинеколог) преку Женскиот здравствен информативен центар (ЖЗИЦ).
|